Kredi taksiti çoğu sözleşmede eşit aylık ödemelerden oluşur. Bu yapıya anüite denir. Her ay aynı rakamı ödersiniz; ilk aylarda faizin payı yüksek, sonlara doğru anapara payı yüksektir. Bu yazı formülü adım adım açar ve banka tablosunu okurken nelere bakmanız gerektiğini söyler.
Aylık faiz r, yıllık nominal oranın 12’ye bölümüdür. Taksit = A × r × (1+r)^n / ((1+r)^n − 1). A anapara, n aydır. r sıfırsa taksit A/n olur. Toplam geri ödeme = taksit × n, toplam faiz = toplam − A. Örnek: 120.000 TL, yıllık %24, 12 ay. r = 0,02. Formül size bir taksit üretir; 12 katı toplam ödemedir.
Banka teklifinde bu iskeletin üzerine maliyetler binebilir. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde KKDF ve BSMV, tahsis ücreti, sigorta veya dosya bedeli sık görülür. Konut kredilerinde farklı yükümlülükler ve ekspertiz gibi kalemler çıkar. Yasal olarak açıklanan yıllık maliyet oranı, reklam faizinden yüksek olabilir. Karşılaştırırken aynı tutar, aynı vade ve aynı maliyet tanımını kullanın.
Vade uzadıkça taksit rahatlar, toplam faiz şişer. Kısa vade tersini yapar. ‘En düşük taksit’ her zaman en ucuz kredi değildir. Kredi hesaplama sayfasındaki tablo, anapara ve faiz payının nasıl kaydığını gösterir. Erken kapatma, ara ödeme ve değişken faiz bu yazının formülünde yoktur.
Oran dilini karıştırmayın. Aylık yüzde ile yıllık yüzde birbiri değildir. ‘Ayda 3’ yazan bir ilanı yıllık kutuya 3 diye yazmak hesabı bozar. Bileşik etkin oran dönüşümü ayrı bir konudur; sitedeki faiz sayfası anaparanın vade sonu değerini, kredi sayfası ise eşit taksiti hesaplar.
Bütçe tarafında taksiti net gelirinizle birlikte düşünün. Net maaş kabaca elinize geçeni gösterir. Yine de kredi kararı ancak sözleşmenin tamamı, zorunlu ürünler ve sizin nakit tamponunuzla verilmelidir. Bu yazı tavsiye değil, hesap anlatımıdır.
Formülü bir kez kendiniz kağıtta deneyin. Küçük bir anapara, kısa vade ve yuvarlak oran seçin. Banka tablosundaki ilk ay faizi, kalan borç × aylık orana yakın çıkmalıdır. Kuruş farkları yuvarlamadan doğar.
Sonuç olarak anüite, borç ödeme planının matematiğidir; onay kararı değildir. İmza öncesi ödeme planını, feragat ve erken ödeme maddelerini okuyun.
Okuma ipuçları
Tabloda ilk satırın faiz payı yüksektir; bu hata değil, modelin doğasıdır. Son satırda kalan borç sıfıra yakın olmalıdır. Değilse vade veya oran yanlış girilmiş olabilir. İki teklifi yan yana koyarken dosya masrafını peşin ödenecek ek anapara gibi düşünün; etkili maliyeti artırır.
Küçük bir sayısal yürüyüş
120.000 TL, yıllık %12, 12 ay olduğunu varsayalım. Aylık oran %1’dir. İlk ayın faizi kabaca kalan borç çarpı 0,01 kadar durur; taksit bunun üstüne anapara payı ekler. İkinci ay kalan borç düştüğü için faiz payı biraz iner, anapara payı artar. On ikinci ayda bakiyenin sönmesi gerekir.
Bu yürüyüşü sitedeki tabloda izleyebilirsiniz. Oranı veya vadeyi değiştirip toplam faizin nasıl şiştiğini görmek, reklam cümlelerinden daha öğreticidir. Masraf ve vergiler eklenince tablo yukarı kayar; bu yüzden ‘iskelet taksit’ ile ‘sözleşme taksiti’ ni karıştırmayın. Kararı vermeden önce resmi ödeme planını isteyin.
Sıkça sorulan sorular
Aylık taksit nasıl hesaplanır?
Yıllık faiz 12’ye bölünerek aylık oran bulunur ve eşit taksit (anüite) formülü uygulanır.
KKDF ve BSMV dahil mi?
Hayır. Bu sürüm yalnızca anapara, yıllık oran ve vadeyi kullanır. Banka maliyetini teklifte kontrol edin.
Faizi kim belirliyor?
Siz giriyorsunuz. Site güncel kredi faizlerini çekmez; bankadan aldığınız oranı yazın.
Erken kapatma hesaplanıyor mu?
Hayır. Tablo planlı ödemeyi gösterir. Erken ödeme koşulları sözleşmeye göre değişir.