Faiz hesaplama aracı, belirli bir anapara, yıllık oran ve süre için basit veya bileşik faizi gösterir. Mevduat, borç veya teorik getiri konuşurken ‘para nasıl çoğalır?’ sorusunun iskeletini kurar. Banka faizini çekmez, stopaj hesaplamaz ve enflasyon düzeltmesi yapmaz. Oranı ve süreyi siz girersiniz.
Basit faizde getiri yalnızca anapara üzerinden işler: faiz = anapara × oran × yıl. 100.000 TL, yıllık %40, bir yıl için faiz 40.000 TL, toplam 140.000 TL’dir. Süre ay cinsinden girilmişse yıl = ay / 12 alınır. On iki ay, bir yıldır.
Bileşik faizde her dönemde faiz de anaparaya eklenir: toplam = anapara × (1 + oran/k)^(k × yıl). k, yılda kaç kez bileşik işlediğinizdir (aylık 12, üç aylık 4, yıllık 1, günlük 365). Aynı %40, aylık bileşikte bir yılda basit faizden biraz daha yüksek toplam üretir çünkü ara dönemlerin faizi de faiz görür.
Kredi taksiti bileşik faizin özel bir ödeme planıdır ve burada anüite çözülmez. Eşit taksit, toplam faiz ve kalan bakiye için kredi hesaplama sayfasını kullanın. Bu sayfa tek bir başlangıç anaparasının vade sonundaki değerine bakar; ara ödeme yoktur.
Türkiye’de vadeli mevduatta stopaj (gelir vergisi tevkifatı) net getiriyi düşürür. Oran vade ve para birimine göre değişebilir. Bu araç brüt matematiksel faizi gösterir. ‘Ele geçen’ için güncel stopaj rejimini ayrıca uygulayın. Enflasyon varsa reel getiri nominal faizden düşük, hatta negatif olabilir.
Oran diline dikkat edin. Yıllık %40 ile aylık %40 tamamen farklıdır. Kutuya yıllık oranı yazın, süreyi ay veya yıl olarak işaretleyin. ‘Ayda yüzde 3’ dendiğinde yıllık yaklaşık 36 (basit) veya daha yüksek (bileşik) bir karşılık çıkar; bu dönüşümü düşünmeden büyük oranı kutuva yazmayın.
Hesap tarayıcıdadır. Sonuç yatırım tavsiyesi, mevduat sözleşmesi veya getiri garantisi değildir. Banka masrafı, kur farkı, vergi ve enflasyon dikkate alınmadan karar vermeyin.
Örnek karşılaştırma: 50.000 TL, %36 yıllık, 6 ay. Basit faiz: 50.000 × 0,36 × 0,5 = 9.000 TL, toplam 59.000 TL. Aylık bileşik: 50.000 × (1 + 0,36/12)^6 ≈ 59.525 TL civarı. Fark, bileşik sıklığından doğar.
Basit mi bileşik mi?
Kısa ve tek dönemli borçlarda bazen basit faiz konuşulur. Mevduat ve uzun vadeli büyümede bileşik daha gerçekçidir. ‘Aynı oran’ bile sıklık değişince sonucu değiştirir. Karşılaştırma yaparken sıklığı sabitleyin. Yüzde değişimleri ayrıca yüzde hesaplama ile denetleyebilirsiniz.
Reel getiriye kısa bir not
Nominal faiz, enflasyonu düşmeden konuşulan orandır. Yıllık yüzde 40, enflasyon da yüzde 40 civarındaysa alım gücü yerinde sayabilir. Bu araç enflasyon girişi istemez; reel durumu sizin dışarıdan karşılaştırmanız gerekir.
Aynı şekilde döviz cinsi bir birikimi TL oranı ile karşılaştırmak kur riskini yok sayar. Karşılaştırmayı aynı para biriminde, aynı süre ve aynı vergi varsayımıyla yapın. Küçük bir örnekle formülü evde de tekrarlamak, büyük rakamlara geçmeden güven verir.
Sıkça sorulan sorular
Basit faiz formülü nedir?
Faiz = anapara × yıllık oran × yıl. Toplam = anapara + faiz.
Bileşik faiz nasıl hesaplanır?
Toplam = anapara × (1 + oran/k)^(k × yıl). k yıldaki bileşik sayısıdır.
Stopaj dahil mi?
Değil. Mevduatta net getiri için güncel tevkifatı ayrıca düşünün.
Kredi taksitini burada mı hesaplayayım?
Hayır. Eşit taksit için kredi hesaplama sayfasını kullanın.